Verklarende woordenlijst
De centrale stad en de stadsdelen hanteren in de beleidsnotaís voor de WMO gelijke woorden en of omschrijvingen diverse termen. Op de paginaís 1 t/m 4 treffen jullie een aantal van deze woorden en beschrijvingen aan.

Aanbesteding: Formele procedure om diensten en producten in te kopen, waarvoor Europese regels gelden.
Aanvraagvolgsysteem: Een digitaal dossier dat zal worden ingevoerd en gebruikt in de loketten Zorg en Samenleven, waarin hulpverleners en cliŽnten de voortgang van een aanvraag kunnen volgen.
Achter de voordeur: Term die gebruikt wordt om aan te duiden dat gemeente en hulpverlening bij burgers over de vloer komt om problemen te inventariseren en aan te pakken. Deze aanpak vindt steeds meer opgang vooral bij cliŽnten met complexe problematiek die zelf niet om zorg vragen.
Advies- en Steunpunt Huiselijk Geweld: Aanspreekpunt voor slachtoffers en daders van geweld achter de voordeur en voor iedereen in hun omgeving In Amsterdam zijn vijf van deze steunpunten. Ook is er een centraal telefoonnummer, dat 24 uur per dag gebeld kan worden.
Adviseur Zorg en Samenleven: Professional werkzaam in het loket Zorg en Samenleven, die samen met de cliŽnt zijn of haar vraag verduidelijkt en op basis daarvan de cliŽnt adviseert.
Alarmering: Systeem waarbij een cliŽnt in geval van calamiteiten een signaal kan afgeven aan een centrale, die vervolgens adequate opvolging mobiliseert.
AOV: Aanvullend Openbaar Vervoer voor mensen die minder mobiel zijn en geen gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Er zijn verschillende soorten aanvullend openbaar vervoer: Beschermd vervoer, Deur tot deur samenreizend vervoer, persoonlijk Deur tot deur Plus vervoer, en Kamer tot kamer vervoer. In Amsterdam verzorgen twee vervoerders het AOV: Stadsmobiel en Connexxion.
Basispakket ouderen: Gelijkluidend welzijnsaanbod voor ouderen in alle stadsdelen. Het bestaat uit voorzieningen als huisbezoeken, ouderenadviseur, thuisadministratie, maaltijden aan huis, eettafels, klussenhulp, boodschappenservice, etc. Kortom: allerlei voorzieningen waar mensen op moeten kunnen rekenen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. De komende jaren zal dit basispakket worden verbreed naar andere doelgroepen.
Beleidstafels: Bijeenkomsten die in 2007 plaatsvonden in stadsdelen met gemeente, burgers, instellingen en ondernemers over vraag en antwoord in zorg, welzijn en ondersteuning. Op grond hiervan schreven alle stadsdelen Wmo-programmaís.
Boodschappenservice: Dienst geleverd door het stadsdeel waarbij ouderen ondersteuning krijgen bij het doen van boodschappen, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen. De boodschappenservice is een onderdeel van het basispakket.
Casemanager: CoŲrdinerende professional die het voortouw neemt in de hulpverlening aan cliŽnten met complexe problematiek. Hij of zij stelt in overleg met de cliŽnt een zorgplan op, en coŲrdineert de uitvoering daarvan.
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ): Organisatie die op verzoek van de landelijke overheid en gemeenten indicaties stelt voor AWBZ- en Wmo voorzieningen.
Civil society: het geheel aan sociale netwerken en verbanden in de Samenleving of anders geformuleerd: het geheel van verbanden waar mensen deel van uitmaken en waaraan zij hun individuele en collectieve identiteit aan ontlenen. (een voorbeeld van een gebruikte werkdefinitie is: Ďeen burgermaatschappij waarin vrijwillige associatie en vereniging leidt tot sociaal kapitaal, informele steun, participatie en meedoení).
Dienst Zorg en Samenleven: Gemeentelijke dienst die in opdracht van stad en stadsdelen de beleidsontwikkeling en uitvoering van de Wmo-programmaís coŲrdineert. Daarnaast is de dienst verantwoordelijk voor de uitvoering van vervoersvoorzieningen, woonvoorzieningen, hulp bij het huishouden, rolstoelen, dak- en thuislozenopvang en vrouwenopvang.
Eergerelateerd geweld: Elke vorm van geestelijk of lichamelijk geweld die wordt gepleegd vanuit een collectieve mentaliteit in reactie op een (dreiging van) schending van de eer van een man of vrouw en daarmee van zijn of haar familie, waarvan de buitenwereld op de hoogte is of dreigt te raken.
Er-op-af: Een werkwijze waarbij niet wordt gewacht tot mensen om hulp vragen, maar waarbij een medewerker naar mensen toegaat en achter de voordeur kijkt. Met een deze outreachende werkwijze en een goede ketenaanpak kunnen uithuiszettingen en andere escalaties worden voorkůmen. Resultaat moet zijn een aanzienlijke afname van het aantal mensen dat als gevolg van huurschulden dak- en thuisloos raakt en daarom een beroep moet doen op de maatschappelijke opvang. De instellingen voor maatschappelijke dienstverlening hebben het voortouw genomen om fasegewijs in alle stadsdelen deze methodiek in te voeren.
Eigen Kracht Conferentie (EKC): Regieversterkende methode afkomstig uit Nieuw Zeeland. In een EKC neemt een cliŽnt zelf besluiten en maakt een integraal plan. De betrokkene en zijn of haar familie, vrienden en bekenden brengen hun krachten bij elkaar, overleggen samen en maken een toekomstplan. Ook professionals kunnen aanwezig zijn en hun kennis inzetten en hun mogelijkheden toelichten. Een onafhankelijk coŲrdinator assisteert bij het voorbereiden van de conferentie en zorgt dat de bijeenkomst op de door de cliŽnt gewenste manier van de cliŽnt gehouden wordt.
Eigen kracht: Term die staat voor het zelfoplossend vermogen, de talenten en krachten van mensen met veel problemen. Het benadrukken van deze kant van mensen in een problematische situatie is een nieuwe benadering in de hulpverlening die haaks staat op het benaderen van mensen als slachtoffer. Zie ook empowerment.
Empowerment: Het versterken van cliŽnten door aan te sluiten bij hun eigen talenten, wensen, ambities en krachten.
Gebiedsgericht programmeren: Werkwijze, gehanteerd door de Amsterdamse stadsdelen om te komen tot integrale Wmo-programmaís. De werkwijze omvat de volgende stappen: inventarisatie aanbod, verkenning van vraag, ontwikkeling en trends, discussie over lacunes in het aanbod, gewenste ontwikkelingen in beleidstafels en tenslotte het vaststellen van een integraal Wmo-programma voor het betreffende stadsdeel.
Geweld achter de voordeur: Geweld achter de voordeur is geweld gepleegd door iemand uit de huiselijke of familiekring. Hieronder vallen lichamelijke en seksuele geweldpleging, belaging en bedreiging. Hiervoor wordt ook wel de term Huiselijk geweld gebruikt.
Huisbezoek voor ouderen: Periodiek terugkerend bezoek aan ouderen vanaf 75 jaar door een medewerker of vrijwilliger van het welzijnswerk die informeert over beschikbare voorzieningen voor ouderen en tevens een signaleringstaak heeft.
Hulp bij het huishouden: Ondersteuning bij het verrichten van huishoudelijke activiteiten, zoals poetswerk, ramen lappen, boodschappen doen en stofzuigen. Hulp bij huishouden was tot 2007 een Awbz-functie. Met de invoering van de Wmo is de gemeente verantwoordelijk voor de financiering van deze zorgvorm.
Integraal zorgplan: Plan waarin de cliŽnt samen met de casemanager alle mogelijke zorg- en ondersteuningsvormen en de onderlinge afstemming tussen alle hulp- en dienstverleners in beeld brengt. Het kan gaan over mantelzorg, inzet van vrijwilligers, Wmo-voorzieningen, Awbz-voorzieningen, maar ook inkomens- en woonvoorzieningen.
Kadermodel huiselijk geweld: Serie afspraken tussen stad en stadsdelen over verantwoordelijkheden en taken op het gebied van preventie, voorlichting, signalering, toeleiding, onderzoek, interventie en nazorg bij geweld achter de voordeur.
Loket Zorg en Samenleven: Onafhankelijk loket dat zich richt op het ondersteunen van bewoners bij hun vragen op het terrein van zorg, welzijn, wonen en ondersteuning. Welzijnsvoorzieningen kunnen er direct worden aangevraagd. Naar overige voorzieningen wordt Ďwarmí doorverwezen. De loketten Zorg en Samenleven zijn sinds 1 januari 2007 in elk stadsdeel operationeel.
Maaltijdservice: Systeem van aan huis bezorgde maaltijden voor mensen die door ouderendom of beperkingen niet zelf hun maaltijd kunnen bereiden. De maaltijden kunnen zowel warm als vriesvers worden geleverd.
Maatje: Een buddy of maatje is een vrijwilliger die vriendschappelijk contact onderhoudt met een cliŽnt, bijvoorbeeld iemand met een psychiatrische aandoening, een chronische ziekte of eenzaamheidsproblemen.
Maatschappelijke Steunsystemen: GecoŲrdineerd netwerk van personen, diensten en voorzieningen, waarvan mensen met ernstige psychische beperkingen zelf deel uitmaken, dat hen op vele manieren ondersteunt in hun pogingen om in de samenleving te participeren.
Mantelzorg: Onbetaalde zorg voor chronisch zieken, gehandicapten en hulpbehoevenden door naasten: familieleden, vrienden, kennissen en buren.
Meldpunt Zorg en Overlast: Meldpunten voor zorg en overlast waar burgers en hulpverleners terecht kunnen wanneer zij kampen met langdurige of terugkerende overlast of zich zorgen maken over een buurtbewoner die zorg nodig heeft, bijvoorbeeld vanwege psychische problemen, sociaal isolement en/of verslaving. Achter het meldpunt functioneert een samenwerkingsverband van het stadsdeel, GGD, politie, GGz-instellingen, maatschappelijk werk, verslavingszorg en thuiszorg, zodat na een melding ook de noodzakelijke interventies kunnen worden ingezet.
OGGz-cliŽnten: Mensen met problemen op verschillende levensterreinen, zoals psychische gezondheid, verslaving en sociale problematiek, die zelf niet of onvoldoende om zorg vragen, zich daardoor slecht kunnen handhaven en in het publieke domein terechtkomen: op straat, in de opvang of bij de politie.
Opvoedingsondersteuning en Ontwikkelingsstimulering (O&O): Ondersteuning bij opvoeding en ontwikkeling van kinderen en jongeren aan ouders en verzorgers, aangeboden vanuit de Ouder- en Kind Centra.
Ouder- en Kind Centrum (OKC): Centra voor jeugdgezondheidszorg, opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering, verloskunde en kraamzorg.
Ouderenadviseur: Bijzondere vorm van casemangement, namelijk speciaal toegesneden op ouderen met complexe problematiek. De ouderenadviseur is onderdeel van het basispakket ouderen.
Outreachend werken: Werkwijze waarin professionals niet afwachten totdat de cliŽnt naar hen toekomt, maar zelf op probleemsituaties afstappen en een actief hulpaanbod doen. Zie ook: Er-op-af en Achter de voordeur.
Servicepunt: Zorgvoorziening in een woonservicewijk, die op afroep zorg kan leveren. Daarnaast heeft het servicepunt een functie voor de hele buurt: bewoners van de wijk kunnen er ook terecht voor een maaltijd of een cursus.
Sociaal Domein: Term gebruikt voor alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering.
Stadsergonoom: Ergonoom aangesteld door de gemeente Amsterdam die onderzoek doet naar de toegankelijkheid van openbare gebouwen.
Vrijwilligersacademie: Samenwerkingsverband van vrijwilligersorganisaties in Amsterdam dat cursussen, trainingen en begeleiding van vrijwilligers in de zorg organiseert.
Wet maatschappelijk ondersteuning: Wet die aan gemeenten de verantwoordelijkheid geeft om voorzieningen te bieden gericht op zelfstandig wonen en meedoen aan de samenleving.
Wmo Helpdesk: telefonisch loket voor het aanvragen van Aanvullend Openbaar vervoer en voor informatie over en verwijzing naar overige Wmo-voorzieningen.
Woonconsulent: Consulent die samen met een cliŽnt de woonwensen in kaart brengt, bijvoorbeeld wanneer mensen met een handicap of ouderen zelfstandig willen (blijven) wonen.
Woonservicepact: Samenwerkingsverband tussen alle intermediaire organisaties die te maken hebben met wonen, zorg en welzijn en vanuit een gedeelde visie samenwerken: de gemeente, woningcorporaties, huurderverenigingen, welzijnsinstellingen, zorginstellingen, patiŽnten- en consumentenverenigingen en het zorgkantoor. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk onder andere voor de ontwikkeling van woonservicewijken.
Woonservicewijk: Wijken met voldoende aangepaste huizen waar zorg en welzijn op afroep aanwezig zijn, waar winkels in de buurt zijn en de openbare ruimte toegankelijk is, ook voor mensen in een rolstoel. Mensen met fysieke, psychische en verstandelijke beperkingen kunnen er comfortabel en veilig wonen.
Deze lijst is gestart door Rob de leur Amsterdam, augustus 2009